Μια σημαντική, εκπαιδευτική ταινία για την ελονοσία

Το 1929 παρουσιάστηκε μια πολύ σημαντική ταινία ιατρικού περιεχομένου. Συγκεκριμένα στις 12 Μαΐου, στην αίθουσα του «Παρνασσού» έγινε η δοκιμαστική προβολή μιας ταινίας για την ελονοσία και τις προσπάθειες καταπολέμησης της, η οποία είχε κινηματογραφηθεί υπό την εποπτεία του καθηγητή Ιωάννη Καρδαμάτη με τη συνεργασία του καθηγητή υγιεινής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο και προέδρου του Συλλόγου Περιστολής της Ελονοσίας, Κωνσταντίνου Σάββα, ενώ προοριζόταν κυρίως για τα σχολεία όσων περιοχών πλήττονταν περισσότερο από την ελονοσία, προκειμένου οι κάτοικοι να ενημερωθούν για τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.

Μεταξύ άλλων παρουσιάζονταν οι εργασίες του οικείου Συλλόγου στον ποταμό Ιλισό και στο Μαραθώνα, όπου τα περιστατικά εμφάνισης νέων κρουσμάτων είχαν σχεδόν εξαλειφθεί, όταν στο πρόσφατο παρελθόν έπλητταν το σύνολο σχεδόν των κατοίκων. Επιπλέον, παρουσιάζονταν εικόνες από τις περιοχές Νέας Αγχιάλου, Νάουσας και της ευρύτερης Μακεδονίας, όπου επίσης υπήρχαν πολλά κρούσματα, ενώ δίνονταν πληροφορίες για τα τέσσερα είδη ανωφελών κουνουπιών που απαντώνται στην Ελλάδα, καθώς και οδηγίες για τον τρόπο καταστροφής των εστιών της ελονοσίας. Παράλληλα γινόταν διανομή έντυπων οδηγιών για τη μεθοδική χρήση της κινίνης κατά το σύστημα Καρδαμάτη με σκοπό την προφύλαξη των κατοίκων από την ελονοσία.

Η επιτυχία της δοκιμαστικής προβολής ήταν μεγάλη, ώστε αποφασίστηκε η αποστολή της ταινίας σ’ όλες τις πόλεις της Ελλάδας και πρώτα σε όσα ακριτικά χωριά μαστίζονταν περισσότερο από την ελονοσία, όπως το Πετρίτσι των Σερρών. Εντυπωσιάζει ωστόσο το ότι η πρώτη προβολή στη Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκε το Μάιο του 1931, δηλαδή δυο χρόνια μετά την Αθήνα!
[Πάντως, στην περιοχή της βόρειας Ελλάδας ταινίες για την ελονοσία προβάλλονταν από τον Καρδαμάτη και κινηματογραφικό συνεργείο του Ερυθρού Σταυρού ήδη από το 1926.]

«Βεβαίως η κινηματογραφική ταινία δεν θα εξαλείψη την ενδημικήν νόσον διά μαγείας άμα τη εμφανίσει και της προβολής αυτής διά του ειδικού συνεργείου του Συλλόγου, αλλά θα εκλαϊκεύση ταύτην, οι δε χωρικοί μας θα γνωρίζουν τον τρόπον της λήψεως της κινίνης και τας προφυλάξεις ας πρέπει να λαμβάνουν υπέρ της υγείας των» σημείωνε εύστοχα το Σκριπ.

Η Πατρίς τόνισε την ανάγκη παραγωγής και διάδοσης κινηματογραφικών ταινιών «εχουσών ως προορισμόν την εκπαίδευσιν του λαού, του στρατού και των μαθητών των σχολείων», κατά το παράδειγμα ορισμένων ευρωπαϊκών κρατών. Και πράγματι, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται ότι σε πρώτη φάση υιοθέτησε την ιδέα αυτή. Γνωρίζουμε τουλάχιστον για την ύπαρξη γεωργικών ταινιών με όλες τις λεπτομέρειες της καλλιέργειας των ελληνικών φρούτων (ιδίως του σταφυλιού και του καρυδιού), οι οποίες προβλήθηκαν στους παιδικούς κινηματογράφους τον Απρίλιο του 1930.

* * *
Συμπληρωματικά, αξίζει να καταγραφεί ότι η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα, που ενδιαφέρθηκε να χρησιμοποιήσει την προβολή ταινιών στα σχολεία για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Ήδη το 1913 υπήρχαν δημοσιεύματα στον ξένο τύπο, που περιέγραφαν τις πρώτες ανιχνευτικές κινήσεις με την αποστολή εκπροσώπου του ελληνικού υπουργείου Παιδείας στο Λονδίνο με σκοπό την προμήθεια εκπαιδευτικών ταινιών για τα 4000 σχολεία του ελληνικού κράτους. Όπως σχολίαζε το αμερικανικό The Moving Picture World, «η Ελλάδα, η μητέρα της εκπαίδευσης, θα είναι η πρώτη που θα κάνει πρακτική και γενική χρήση της νέας εφεύρεσης για τα σχολεία». Δεύτερο δημοσίευμα του περιοδικού επέκρινε τις εκπαιδευτικές αρχές του Λονδίνου, επειδή είχαν απορρίψει την πιθανότητα εναρμονισμού του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας με τον κινηματογράφο «εξ αιτίας του κόστους», ενώ παράλληλα ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση ενδιαφερόταν κυρίως για την απόκτηση χρωματιστών ταινιών, διότι «η φυσική ιστορία, η επιστήμη και η χημεία αυξάνουν σε παιδαγωγική αξία».

Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες ήταν εξαρχής οι πραγματικές προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης και σε ποιο βαθμό αυτές δεν είχαν διογκωθεί από το περιοδικό, ωστόσο είτε λόγω του κόστους είτε λόγω της πολιτικής συγκυρίας (είτε και των δύο παραγόντων συνδυαστικά) φαίνεται ότι το όλο εγχείρημα δεν προχώρησε και παρά τις πολύ καλές προθέσεις η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να γίνει πρωτοπόρος, εκμεταλλευόμενη της νέες δυνατότητες της τεχνολογίας για την εκπαίδευση.

Το σίγουρο είναι ότι στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας η εισαγωγή του κινηματογράφου ως εκπαιδευτικό εργαλείο έγινε για πρώτη φορά στην Ανωτάτη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών τον Απρίλιο του 1929, όταν ξεκίνησε η διδασκαλία των μαθημάτων της εμπορικής πολιτικής, της οικονομικής γεωγραφίας και εμπορευματολογίας διά του κινηματογράφου.

Πηγές: 
Δημοσιεύματα των εφημερίδων Εστία (Μάρτιος 1929, Απρίλιος 1930), Μακεδονία (Ιούλιος 1927, Μάιος 1931), Πατρίς (Μάιος 1929), Σκριπ (Μάιος 1929) και του αμερικανικού περιοδικού The Moving Picture World (Μάιος, Ιούνιος 1913).

ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Η Μπόρα»: η πρώτη ταινία με ηχητικά στοιχεία

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου