Η ταινία των Δελφικών εορτών («Προμηθεύς Δεσμώτης»)

Το κορυφαίο καλλιτεχνικό γεγονός του 1927 αποτέλεσε η αναβίωση των Δελφικών Εορτών το διήμερο 9 και 10 Μαΐου, μια φιλόδοξη πρωτοβουλία του ποιητή Άγγελου Σικελιανού και της συζύγου του, οι οποίοι αφιέρωσαν πολύ κόπο και χρήμα για την ευγενή αυτή ιδέα, που στόχο είχε όχι την πιθηκίζουσα αρχαιολατρία, αλλά τη δημιουργία μιας νέας πνευματικής δημιουργίας με σημείο αναφοράς και έμπνευσης τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό.

Η πρώτη αυτή αναβίωση των Δελφικών εορτών έχει και κινηματογραφικό ενδιαφέρον, καθώς οι σημαντικότερες στιγμές αποτυπώθηκαν σε μια ταινία της εταιρίας «Νταγκ Φιλμ» των αδελφών Γαζιάδη, που έκανε πρεμιέρα στον κινηματογράφο «Διονύσια» στις 26 Μαΐου. Ακολούθησε το «Ολύμπια» του Πειραιά (προβολές από τις 6 Ιουνίου), ενώ η Πάτρα ήταν η πρώτη επαρχιακή πόλη, όπου προβλήθηκε η ταινία (στο «Ζενίθ» από τις 14 του μηνός).


Οι θεατές μπορούσαν να παρακολουθήσουν αποσπάσματα από την παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη, τους αγώνες, τον αρχαιοπρεπή πυρρίχιο, τους χορούς των χωρικών στ’ αλώνια, την έκθεση που λειτουργούσε παράλληλα στους Δελφούς και γενικά εικόνες απ’ όλες τις εκδηλώσεις υπό τη συνοδεία μουσικής του Ψάχου, εκτελεσμένης από μια πλήρη ορχήστρα, που ήταν παρούσα στην αίθουσα.

Το αθηναϊκό κοινό ανταποκρίθηκε στην κινηματογραφική πρόκληση και έσπευσε στα «Διονύσια», με αποτέλεσμα πάνω από 25.000 θεατές να παρακολουθήσουν την ταινία των Δελφικών Εορτών μέσα στο πρώτο τριήμερο, όπως θριαμβολογούσε σχετική διαφήμιση στον ημερήσιο τύπο.

Αποθεωτική ήταν η κριτική που δημοσιεύτηκε στο πρωτοσέλιδο του Εμπρός και έκανε λόγο για την «πρώτη ελληνικής κατασκευής ταινία, η οποία ημπορεί να παραβληθή με οιανδήποτε Ευρωπαϊκήν τόσον εις την καθαρότητα της απεικονίσεως όσον και εις την επιμέλειαν της εκτελέσεως. Νομίζει κανείς ότι ευρίσκεται επί τόπου κατά τας δύο εκείνας αλησμονήτους ημέρας των Δελφικών εορτών και ξαναζή τας υπερόχους στιγμάς της αναζωογονήσεως ενός απομεμακρυσμένου παρελθόντος. [...] (Οι γιορτές) αναπαρίστανται με τόσην σαφήνειαν, και καθαρότητα ώστε να προκαλούν τα ίδια σχεδόν ρίγη τα οποία ησθάνθησαν όσοι παρέστησαν [...]. Το όλον θέαμα ενισχύεται ακόμη περισσότερον με την μουσικήν και την χορωδίαν».

Ο συνεργάτης της Εστίας, που υπέγραφε ως «Αλκ.» και ο οποίος δεν είχε παρακολουθήσει από κοντά τις Δελφικές Γιορτές, χειροκρότησε την καθαρότητα της εικόνας, που τιμούσε τη «δεξιότητα των καλλιτεχνών» (αδερφοί Γαζιάδη). Και ενώ εξέφραζε την άποψη ότι όσοι δεν είχαν παρευρεθεί στους Δελφούς πέρασαν μια «ευχάριστον ώραν, διότι οπωσδήποτε έλαβαν σαφή ιδέαν της γενομένης εκεί δραματικής ιεροτελεστίας και αντελήφθησαν τους λόγους του ενθουσιασμού των εξ αυτής επανελθόντων», την ίδια στιγμή θεωρούσε ότι αντιθέτως, όσοι είχαν παρακολουθήσει τις εκδηλώσεις από κοντά ως θεατές δεν θα μπορούσαν να μείνουν απολύτως ικανοποιημένοι, λόγω της «τμηματικής αναπαραστήσεως των πραγμάτων, ην επιβάλλει ίσως πάλιν η ανάγκη λογικού ορίου εις το μήκος των ταινιών», που γενικότερα δεν επιτρέπει την τέλεια αναπαράσταση μιας θεατρικής παράστασης μέσω του κινηματογράφου.

Για την «πρώτη Ελληνικής κατασκευής ταινία, η οποία ημπορεί να παραβληθεί με οιανδήποτε Ευρωπαϊκήν τόσον εις την καθαρότητα της απεικονίσεως όσον και εις την επιμέλειαν της εκτελέσεως» έγραψε ο Νεολόγος των Πατρών προσθέτοντας: «Νομίζει κανείς ότι ευρίσκεται επί τόπου κατά τας δύο εκείνας αλησμονήτους ημέρας των Δελφικών εορτών και ξαναζή τας υπερόχους στιγμάς της αναβιώσεως ενός πολύ απομεμακρυσμένου παρελθόντος».

* * *
Δυο λόγια και για τα πρόσωπα που συμμετείχαν στη θεατρική παράσταση του «Προμηθέα Δεσμώτη» κατά την έναρξη των Δελφικών Εορτών και κατά κάποιο τρόπο πρωταγωνιστούσαν στην ταινία.

Ο Μπουρλός υποδύθηκε τον Προμηθέα, η Μαρούλη την Ιώ, η Καλογερίκου τη Βία, ο Δεστούνης τον Ήφαιστο και τον Ερμή. Τις Ωκεανίδες υποδύθηκαν οι: Κούλα Πράτσικα (κορυφαία), Έλλη Καββαδία, Έλλη Μαργαρίτη, Ανετούλα Κολυβά, Έλενα Καντώνη, Νίνα Δεληβοριά, Νέλλη Προεστοπούλου, Μαρία Μαμμωνά, Άννα Ψυλιανού, Καίτη Ψυλιανού, Νατάλια Τσαρλαμπά, Έλλη Σεφερλή, Ρούσα Μαυρομμάτη και οι αδελφές Βέττα και Βίκη Ραυτοπούλου.

Στο χορό συμμετείχαν οι Ειρηνούλα Λεώνη, Διονυσία Δρίνη, Ευαγγελία Μαμμωνά, Τασούλα Λαντσί­δου, Νίτσα Κοκκίνη, Κατίνα Ανδρονίκου, Ηρώ Τσαούση, Μαρία Καντόνη, Μαργαρίτα Ξανθάκη, Φαλίνα Σκήρου, Μαρία Χρυσή, Βιολέττα Παπαϊωάννου και η ουγγρικής καταγωγής Τιτή Ντεβέντα.

Το αρχαίο κείμενο είχε μεταφραστεί στη νεοελληνική γλώσσα από τον Ιωάννη Γρυπάρη, ενώ η θεατρική σκηνοθεσία ήταν του Π. Καλογερίκου. Τη μουσική των χορικών συνέθεσε ο καθηγητής Κ. Ψάχος, ενώ τη διδασκαλία τους είχε επιμεληθεί η Εύα Σικελιανού, βάσει παραστάσεων του 5ου π.Χ αιώνα που βρέθηκαν στην περιοχή των Δελφών. Στρατιώτες και αθλητές, κρατώντας ξίφη και φορώντας ασπίδες και κράνη χόρεψαν τον Πυρρίχιο, που τους τον είχε διδάξει ο Αθανάσιος Βελούδιος. Επίσης, συμμετείχε και μια ομάδα χορευτών από τη Θεσσαλονίκη υπό την επιμέλεια του - Γερμανού στην καταγωγή - Σάιντεν.

Πηγές:
Δημοσιεύματα των εφημερίδων Εμπρός (Μάιος 1927), Εστία (Μάιος 1927) και Νεολόγος Πατρών (Ιούνιος 1927). 

ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ο «Λήσταρχος Γιαγκούλας» και άλλες ταινίες του Δημήτρη Καμινάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου