Οι πρώτες ελληνικές ταινίες μικρού μήκους (1906-1913). Μέρος δεύτερο: Ελληνικά ζουρνάλ της περιόδου 1910-1913

Και μετά τον Μπέριγκερ, τι; Την επόμενη τριετία στον αθηναϊκό τύπο δεν υπήρχαν αναφορές για άλλες ελληνικές ταινίες. Κατά συνέπεια δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν γυρίστηκαν σποραδικά εγχώρια ζουρνάλ (δηλαδή ταινίες επικαιρότητας) ή αν υπήρχε γενική απραξία.
Τον Οκτώβριο του 1910 με διάθεση ανακούφισης η εφημερίδα Πατρίς ανήγγειλε στους αναγνώστες της το «ευχάριστο» γεγονός ότι σε μία από τις τρεις κινηματογραφικές αίθουσες της οδού Σταδίου θα προβάλλονταν ταινίες «παρμέναι εις τας Αθήνας». Πράγματι, στις 17 Οκτωβρίου οι περισσότερες εφημερίδες ανακοίνωναν στις στήλες των δημοσίων θεαμάτων: «Αύριο Δευτέραν, ο κινηματογράφος “Ελλάς” έναντι Βουλής θα παρουσιάση την πρώτην Ελληνικήν ταινίαν, κατασκευασθείσαν εν τω φωτογραφείω του κ. Λέστερ και παριστώσαν την απόπειραν πτήσεως του κ. Αρνιώτη».

Ο Λεωνίδας Αρνιώτης ήταν ένα πολύ γνωστό πρόσωπο της εποχής, εισαγωγέας πρωτότυπων θεαμάτων με το ανεκπλήρωτο όνειρο να γινόταν ο πρώτος Έλληνας αεροπόρος. Μια τέτοια αποτυχημένη απόπειρα πραγματοποιήθηκε στο Τατόι στις 26 Σεπτεμβρίου 1910 και αποτυπώθηκε από την κάμερα του Λέστερ, ενός από τους πρώτους οπερατέρ του ελληνικού κινηματογράφου.


* * *
Η «ΠΤΗΣΗ»
Καθώς η ταινία δεν διασώζεται, χάρη στην απολαυστική περιγραφή της εφημερίδας Πατρίς μπορούμε να έχουμε μια εικόνα για τα όσα τραγελαφικά συνέβησαν στο Τατόι στις 26 Σεπτεμβρίου 1910:
«[..] Ο Αρνιώτης έκαμε την τελευταίαν επιθεώρησιν της μηχανής του. Ήτο προφανώς συγκεκινημένος και έτρεμε μήπως ο λεπτότατος μηχανισμός του αεροπλάνου του πάθη τίποτε και δεν πετάξη. Ο Βασιλεύς, οι πρίγκηπες και μέρος των θεατών, οι οποίοι είχον ακολουθήσει το αεροπλάνον, ίσταντο ολίγον παρέκει.
Η μεγάλη στιγμή έφθασεν! Ο Αρνιώτης εκάθησεν εις την θέσιν του και έθεσεν εις κίνησιν την μηχανήν. Τρομερός θόρυβος επηκολούθησεν, όταν η τεραστία έλιξ του αεροπλάνου ήρχισε στρεφομένη. Το αεροπλάνον εσείσθη ολόκληρον, εταλαντεύθη και ήρχισε να προχωρή επί του εδάφους. Ο Αρνιώτης έκαμε τότε στροφή, προς τα δεξιά, προς το μέρος δηλαδή, ένθα ευρίσκετο η Β. Οικογένεια και ο άλλος κόσμος.
Τι επηκολούθησε, δεν περιγράφεται. Ο Βασιλεύς, οι πρίγκηπες και το πλήθος κατελήφθησαν υπό πανικού, τρέχοντες και καταδιωκόμενοι υπό του αεροπλάνου.
Ο Αρνιώτης εσταμάτησε την μηχανήν και το αεροπλάνον εστάθη.
- Δεν το ήξερα ότι είσαι... αντιδυναστικός! λέγει ο Βασιλεύς γελών προς τον Αρνιώτην.
Η πρώτη απόπειρα ανυψώσεως είχεν αποτύχει. Επηκολούθησε δευτέρα, τρίτη και το αεροπλάνον δεν εννοούσε να μεταφέρη τον Αρνιώτην εις τους αιθέρας.
Κάποια βλάβη σοβαρά είχε συμβή. Μία βίδα, καθώς είπεν ο Λεωνίδας, είχε φύγει από την θέσιν της και ήτο αδύνατον την ώραν εκείνην να τοποθετηθή προχείρως.
Πάσα ελπίς ότι θα πετάξη ο Λεωνίδας είχε χαθή. Εν τω μεταξύ ο ήλιος είχε δύσει και ο κόσμος ήρχισεν αποχωρών απογοητευμένος, ενώ μία παρέα έψαλλε Συ που.. δεν πέταξες στα ύψη/ Ω ψυχή κλπ.”»

* * *

Δημοσίευμα της εφημερίδας Πατρίς ήθελε τον Αρνιώτη να εμποδίζει την προβολή της «
απαισίας» αυτής ταινίας, επειδή του υπενθύμιζε την «αποφράδα δι’ αυτόν εκείνην ημέραν». Τελικά, όχι απλά προβλήθηκε, αλλά πιθανόν σ’ αυτήν προστέθηκαν σκηνές από μία ακόμη αποτυχημένη απόπειρα πτήσης του, η οποία πραγματοποιήθηκε δύο μέρες πριν την πρεμιέρα και επίσης κινηματογραφήθηκε.

Η ταινία διαφημίστηκε πανηγυρικά. Στην πρόσοψη του κινηματογράφου «Ελλάς» αναγραφόταν με μεγάλα γράμματα ο τίτλος της: «Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΠΤΗΣΕΩΣ ΤΟΥ Κ. ΑΡΝΙΩΤΗ ΕΙΣ ΤΑΤΟΪΟΝ». Δίπλα υπήρχε σε υπερφυσικό μέγεθος η ζωγραφιά του φιλόδοξου αεροπόρου, ενώ επιχειρούσε να πετάξει με το αεροπλάνο. Μεγάλη φαίνεται ότι υπήρξε η ανταπόκριση του κόσμου, καθώς οι προβολές διήρκεσαν μέχρι τις 26 Οκτωβρίου, όμως καυστικά υπήρξαν τα λίγα σχόλια των εφημερίδων, που επικέντρωναν τα βέλη τους στον άτυχο αεροπόρο. Το Νέον Άστυ κάγχαζε:
«Αφού οι Αθηναίοι, οι εις Τατόιον εκδραμόντες, δεν ηυτύχησαν να ιδούν να πετά το αεροπλάνον του κ. Αρνιώτη, θα το ιδούν εις την ταινίαν του κινηματογράφου. Θα το ιδούν δε ακινδύνως αφού θα τρέχη έως της ταινίας, διότι εν τη πραγματικότητι είχε τας διαθέσεις κάρου από ρυτήρος τρέχοντος».

Λίγες μέρες μετά, αρχές Νοεμβρίου 1910, στο «Θέατρον Κόσμου» προβλήθηκε η ταινία από την έναρξη των εργασιών της Εθνοσυνέλευσης - αγνώστου οπερατέρ. Από τις στήλες θεαμάτων στις εφημερίδες γνωρίζουμε επίσης ότι από τις 18 Νοεμβρίου ξεκίνησε στο «Πανελλήνιον» η προβολή μιας ταινίας με τίτλο «Ταξίδι στην Αθήνα με τους ευζώνους των ανακτόρων, τον Παρθενώνα κλπ.», όμως δεν γνωρίζουμε αν ήταν ελληνικής ή ξένης παραγωγής.

Τον Απρίλιο του 1911 στους αθηναϊκούς κινηματογράφους προβλήθηκε σειρά ταινιών (αγνώστου περιεχομένου) του αθηναϊκού παραρτήματος της γαλλικής, κινηματογραφικής εταιρίας Πατέ, όπως προκύπτει από μια σαφή αναφορά σε χρονογράφημα του Ζαχαρία Παπαντωνίου.

Την ίδια περίοδο στην Αθήνα δραστηριοποιούταν και η - επίσης γαλλική - Γκωμόν, η οποία αντιπροσωπευόταν στο τότε ελληνικό κράτος, την Κρήτη και τα νησιά από τον κινηματογραφικό οίκο του Σ. Λεόνς, που διέθετε το «μόνον εργοστάσιον Ταινιών εν Ελλάδι», όπως διαφήμιζε στον αθηναϊκό τύπο. Ήταν, δηλαδή, η πρώτη - και η μοναδική μέχρι το 1914 - πλήρως οργανωμένη, ελληνική, κινηματογραφική εταιρεία, όπως επιβεβαιωνόταν και από ξένα δημοσιεύματα της περιόδου αυτής, παρότι στο ενδιάμεσο διάστημα γυρίστηκαν αρκετές ταινίες επικαιρότητας για λογαριασμό μεμονωμένων επιχειρηματιών (βλ. και σημ. 1).

Ταινία του Λεόνς πρέπει να θεωρείται η απεικόνιση ενός προσκυνήματος στην Τήνο, που περιλαμβανόταν στη σειρά «Gaumont Actualités No. 36» μαζί με ταινίες μικρού μήκους από διάφορα παραρτήματα της εταιρίας στην Ευρώπη. Πρώτη προβολή στη Γαλλία στα τέλη Ιουνίου 1911.

Το καλοκαίρι του 1911 κινηματογραφήθηκε - άγνωστο από ποιον - η επίσκεψη του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου στην πρότυπη παιδική πολιτεία/κατασκήνωση με την ονομασία «Παιδικές Εξοχές», που είχε ιδρύσει στη Βουλιαγμένη η Σοφία Σλήμαν για τα καχεκτικά παιδιά των φτωχών οικογενειών της πρωτεύουσας. Η ταινία γνωρίζουμε ότι προβλήθηκε το Μάιο του 1912 στο Ζάππειο στα πλαίσια της γιορτής των ανθέων, ωστόσο η πρώτη προβολή της πιθανότατα έγινε το καλοκαίρι του 1911 σε κάποιον από τους θερινούς κινηματογράφους της πλατείας Συντάγματος.

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1911 έκανε πρεμιέρα στον κινηματογράφο «Κυβέλης» μια ταινία μήκους 300 μέτρων, που κατέγραφε την άφιξη του θωρηκτού «Αβέρωφ» στο λιμάνι του Πειραιά την πρώτη μέρα του μήνα. Και πάλι όμως δεν είναι γνωστός ο οπερατέρ.

Ο αριθμός των ελληνικών ζουρνάλ αυξήθηκε σημαντικά το 1912. Η πρώτη ελληνική ταινία της χρονιάς προβλήθηκε στον κινηματογράφο «Κυβέλης» στις 20 Ιανουαρίου και κατέγραφε την τελετή υποδοχής του νέου έτους στη Μητρόπολη. Αν και οι εφημερίδες δεν ανέφεραν περισσότερα στοιχεία, πιθανότατα ήταν παραγωγή της Γκωμόν (άρα οπερατέρ ο Λεόνς), που συνεργαζόταν με τη συγκεκριμένη αίθουσα.

Στις 29 Φεβρουαρίου, στον κινηματογράφο «Κυβέλης» ξεκίνησαν να προβάλλονται «Αι Απόκρεω εις τας Αθήνας και η Καθαρά Δευτέρα εις την Ακρόπολιν» με όλη την παρέλαση του κόσμου και των αρμάτων στην οδό Σταδίου (και την επισήμανση «παρμένα εκ του φυσικού», δηλαδή όχι σκηνοθετημένα). Ως δύο χωριστές ταινίες προβλήθηκαν διεθνώς στα πλαίσια του «Gaumont Actualités No. 10». Ειδικά για την ταινία της Καθαράς Δευτέρας, οι διαφημιστικές καταχωρήσεις της Γκωμόν στο γαλλικό τύπο σχολία­ζαν ότι «Την πρώτη μέρα της Σαρακοστής, οι Αθηναίοι συνωστίζονται στην Ακρόπολη, προκειμένου ν’ αναβιώσουν εθνικούς χορούς ύστερα από ένα γεύμα στο γρασίδι», ενώ το Καρναβάλι περιγραφόταν λανθασμένα ως μια «ανασύσταση των ελληνικών αρχαιοτήτων, (που) γιορταζόταν επίσημα για πρώτη φορά».

Το Μάρτιο, για λογαριασμό της Γκωμόν κινηματογραφήθηκε το επίσημο πρόγευμα προς τιμήν του Γάλλου ποιητή Ζαν Ρισπέν στην Κηφισιά. Σύμφωνα με δημοσίευμα ελληνικής εφημερίδας, ο οπερατέρ τράβηξε πλάνο της διάσημης χορεύτριας Ισιδώρας Ντάγκαν, την ώρα που εκείνη εκτελούσε αρχαιοελληνικούς χορούς. Η Ντάγκαν, μόλις αντιλήφθηκε την παρουσία της κάμερας, ζήτησε την απομάκρυνση της. Πιθανότατα το πλάνο αυτό δεν προβλήθηκε ποτέ.

Άλλα φιλμ του Λεόνς που χρονολογούνται το 1912:
  • Στις 28 Μαρτίου άρχισε η προβολή της ταινίας από τις γιορτές του Πανεπιστημίου στην Ακρόπολη για την εθνική εορτή και το Πάσχα, με τη στρατιωτική παρέλαση στο Ζάππειο ενώπιον του βασιλιά, το χορό των ευζώνων και γενικά κάθε επίσημη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το διήμερο 25 και 26.03.
  • Στις 23 Απριλίου και για μία μόνο μέρα προβλήθηκε η ταινία των ιππικών αγώνων στο Γουδί, που διοργανώθηκαν στις 12 και 15 του μηνός. Όπως σχολίαζε το Εμπρός, η ταινία ήταν «πλέον η επιτυχής παρ’ όλον τον ελεεινόν καιρόν ο οποίος επεκράτει και κατά τας δύο ημέρας των αγώνων».

Στα τέλη 1912 ο Λεόνς εκτέλεσε έναν άθλο, κινηματογραφώντας για πρώτη φορά τη διενέργεια καισαρικής τομής στην Ελλάδα. Το κόστος της ταινίας, για την οποία δεν γνωρίζουμε αν προβλήθηκε ποτέ σε κινηματογραφική αίθουσα, ανήλθε σε 200 δραχμές - ένα πολύ υψηλό ποσό για την εποχή εκείνη, αν αναλογιστούμε ότι ο μισθός του διευθυντού ιατρού ανερχόταν τότε σε 250 δραχμές. Το γύρισμα πραγματοποιήθηκε στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», ενώ το κόστος κάλυψαν εξ ημισείας ο διευθυντής της Γυναικολογικής Κλινικής, Σωκράτης Τσάκωνας, και το Διοικητικό Συμβούλιο του ιδρύματος, όπως επιβε­βαιώνεται από τα πρακτικά της - κατά τα φαινόμενα θυελλώδους - 124ης συνεδρίασης του Δ.Σ. του «Ευαγγελισμού» στις 22.12.1912 υπό την προεδρία του Θησέα Δημαρά:
«Το Συμβούλιον εγκρίνει την καταβολήν δραχμών εκατόν (100) εις το κατάστημα κινηματογράφων Σ. Λεόν, προς πληρωμήν του ημίσεος της δαπάνης εν τω θεραπευτηρίω τούτω, υπό του Διευθυντού του Γυναικολογικού τμήματος Ιατρού κου Σ. Τσάκωνα, οφείλοντος τούτου να καταβάλει το έτερον ήμισυ της δαπάνης ταύτης, και τούτο υπό τον ρητόν όρον ότι η καταβολή αύτη δεν αποτελεί προηγούμενον δυνάμενον να επαναληφθή εν τω μέλλοντι τω θεραπευτηρίω, ουδεμίαν δυναμένου ν’ ανα­λάβη υποχρέωσιν άνευ προηγουμένως σχετικής αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου αυτού».

Στον κινηματογράφο «Πανελλήνιον» προβάλλονταν ταινίες του οίκου Πατέ. Την 1η Απριλίου 1912 ξεκίνησε να προβάλλεται ένα φιλμ με αθηναϊκά τοπία, αθηναϊκές φυσιογνωμίες και τις γιορτές των προηγούμενων ημερών (η τελετή της Ακροπόλεως με όλους τους επισήμους, η 25η Μαρτίου, η μεγάλη στρατιωτική παρέλαση, η αλλαγή της σημαίας κλπ.), ενώ στις 4 Απριλίου προβλήθηκε η τελευταία ημέρα των Πανελλήνιων αγώνων.

Πιθανόν γυρίστηκαν και άλλα ζουρνάλ Γκωμόν ή Πατέ, που δεν διαφημίστηκαν από τον τύπο της εποχής, ενώ υπήρχαν και ταινίες που δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν με μια συγκεκριμένη εταιρία, όπως ένα φιλμ μήκους 1.200 μ. από τα μεγάλα γυμνάσια Θηβών, Σχηματαρίου και Τανάγρας, που προβλήθηκε στον κινηματογράφο Γ. Συνοδινού του Πειραιά από τις 13 Ιουνίου 1912.

Τον Οκτώβριο του 1912 ξέσπασε ο πρώτος βαλκανικός πόλεμος, ο οποίος ακολουθήθηκε από έναν δεύτερο το καλοκαίρι του 1913. Αναφέρθηκαν κάποιες ταινίες ξένων κινηματογραφικών οίκων, που έστειλαν αντιπροσώπους τους στην περιοχή. Ελληνικές πολεμικές ταινίες υπήρχαν;

Ανατρέχοντας στα δημοσιεύματα των εφημερίδων, δύσκολα μπορούμε να ξεκαθαρίσουμε ποιες ήταν αυτές, όμως μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι υπήρχαν: π.χ. κάποιες ταινίες από τα ελληνικά πεδία των μαχών ή τις «νέες εικόνες από τη Νέα Ελλάδα», που προβλήθηκαν στον κινηματογράφο «Αττικόν» στις 08.12.1912, μια άλλη με την πτήση του Μουτούση πάνω από τα Ιωάννινα και με εικόνες από το φρούριο της Πρέβεζας («Κυβέλης», από 24.12.1912), πιθανόν και κάποιες ταινίες κατά την είσοδο του βασιλιά Γεωργίου στη Θεσσαλονίκη.

Εξάλλου ναυτικές πολεμικές ταινίες, που είχαν ληφθεί «κατ’ εντολήν του υπουργείου των Ναυτικών παρ΄ειδικού απεσταλμένου», διαφήμιζε το «Πανελλήνιον» από τις 09.12.1912, ενώ μια «νέα σειρά ελληνικών πολεμικών ταινιών» με τον Βενιζέλο ν' αποχαιρετά τους γιους του στο σιδηροδρομικό σταθμό Λαρίσης μεταβαίνοντας στον πόλεμο διαφήμιζε ο κινηματογράφος «Κυβέλης» τον Ιανουάριο του 1913. Τέλος, στις 7 Δεκεμβρίου 1913 στο χώρο «Πολυθέαμα» προβάλλονταν «νέαι ταινίαι εκ του Ελληνοβουλ­γαρικού πολέμου», που είχαν ληφθεί για λογαριασμό κάποιας μυστηριώδους «Κινηματογραφικής Εταιρείας Αθηνών».

Από κει και πέρα, το 1913 προβλήθηκαν επίσης: τουλάχιστον δύο ταινίες με γυμνάσια προσκόπων (βλ. και σημ. 2)· η περιοδεία του διαδόχου σε Ήπειρο και Μακεδονία, κινηματογραφημένη από τον Λέστερ για λογαριασμό του κινηματογράφου Κυβέλης· μια άλλη του οίκου Γκωμόν με την άφιξη του Κωνσταντίνου στο Φάληρο («Πανελλήνιον» από 04.11.1913)· η κινηματογράφηση μιας δεξίωσης επί του θωρηκτού «Αβέρωφ», που διαφημιζόταν ως «θάμα ενημερότητος κινηματογραφικού ρεπορτάζ» («Αττικόν» από 08.11.1913)· η κινηματογράφηση της υποδοχής της Δεύτερης - αποκαλούμενης και ως «Σιδηράς» - Μεραρχίας, που διαφημίστηκε ως μια «έξοχη ταινία» και «ρεκόρ του Παλλάς» («Παλλάς» από 13.11.1913)· οι τελετές από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα («Παλλάς» από 05.12.1913) κλπ.

Και φυσικά υπήρχαν ελληνικά ζουρνάλ γύρω από την ορκωμοσία του Κωνσταντίνου, τη μεταφορά της σωρού του δολοφονηθέντα βασιλιά Γεωργίου Α΄ από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα και την κηδεία του. Και μπορεί ο γαλλικός οίκος Πατέ να διέθεσε δυο «επίτηδες αποσταλλέντες καλλιτέχνες οπερατέρ» για να λάβουν μια ταινία μήκους 600 μ. από απόσταση δύο μέτρων (βλ. και σημ. 3), ωστόσο η αίθουσα «Παλλάς», που δεν συνεργαζόταν με ξένους κινηματογραφικούς οίκους, διαφήμιζε την κάλυψη της κηδείας με «τρεις καλλιτέχνες μηχανικούς του θεάτρου». Σχετική ταινία προβλήθηκε και στον κινηματογράφο Κυβέλης, όμως αυτή δεν διαφημίστηκε κι έτσι δεν γνωρίζουμε αν ήταν εσωτερική παραγωγή ή εισαγόμενη.

Για ένα φιλμ «καθαρώς ελληνικόν» έκανε λόγο ο κινηματογράφος «Ίρις» της Αλεξάνδρειας, που ισχυριζόταν ότι είχε αποστείλει ειδικό φωτογράφο για την κινηματογράφηση της κηδείας του Γεωργίου. Ορισμένοι από τους τίτλους της ταινίας που προβλήθηκε εκεί από τις 4/17.04.1913:
«Η πένθιμη διακόσμηση μιας οδού των Αθηνών. Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος υποδέχεται τους ξένους πρίγκιπες. - Η Μητρόπολη – Η ηρωική 4η Μεραρχία και η δοξασμένη σημαία του 8ου Συντάγματος
Η μεγαλοπρεπής πομπή – Το φέρετρο και ο πολεμικός ίππος του νεκρού βασιλιά – Η βασιλική οικογένεια και οι ξένοι πρίγκιπες – Οι διάδοχοι των συμμάχων κρατών κλπ.»

Επίσης, αξίζει να καταγραφεί και η «εθνική κινηματογραφική παράσταση», που ξεκίνησε να προβάλλεται στο Eden Casino της Αλεξάνδρειας από τις 28.11/11.12 1913, αποτελούμενη από τρία μέρη:
Μέρος πρώτο: «Οι πρώτοι Έλληνες τραυματίαι» (μήκους 200 μέτρων). «Τα λάφυρα» (200 μ.).
Μέρος δεύτερο: «Μετά τον θρίαμβον η επάνοδος του Βασιλέως εις Αθήνας» (400 μ.). «Ας τα βλέπη η Ευρώπη» (1100 μ.)
Μέρος τρίτο: «Η υποδοχή της Σιδηράς Μεραρχίας» (500 μ.), παραγωγή κάποιας «Εθνικής Κινηματογραφικής Εταιρίας».

Τον Αύγουστο του 1913, στο θερινό κινηματογράφο της πλατείας Συντάγματος προβλήθηκαν ταινίες με εικόνες από το σιδηρόδρομο της Πελοποννήσου, τον ισθμό της Κορίνθου, το σιδηροδρομικό σταθμό των Μεγάρων, έναν τσοπανάκο να οδηγεί το μικρό κοπάδι του από πρόβατα, το πηγάδι ενός χωριού περιτριγυρισμένο από χωριατοπούλες ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές που γέμιζαν τις στάμνες τους νερό, το παράθυρο ενός μικρού σπιτιού, από το οποίο ξεπρόβαλε το κεφάλι μιας γυναίκας, έναν αργαλειό κλπ.
Ο ποιητής Σωτήρης Σκίπης αναρωτιόταν: «Ώστε υπάρχομεν επί τέλους και εμείς, και υπάρχει ελπίς στο μέλλον να μας λαμβάνη υπ’ όψιν της και η κινηματογραφική επιχειρηματικότης; Ας το ευχηθώμεν εκ μέσης καρδίας διότι διαφορετικά θα είνε μεγάλο κρίμα. Υπάρχουν τόσες ωμορφιές, τόσοι κρυμμένοι θησαυροί εις την Παλαιάν και Νέαν Ελλάδα που περιμένουν να κάμουν τον γύρον του κόσμου. Από την λίμνην των Ιωαννίνων έως την Δοϊράνην, από τας ακτάς των νήσων του Αιγαίου έως την Χαλκιδικήν, τι θαυμάσιον υλικόν διά τον κινηματογράφον εις φύσιν και ζωήν. Δεν είνε τάχα καιρός πλέον να γίνη και διά την Ελλάδα ο κινηματογράφος μέσον διαφημίσεως και να δείξη ολίγας της πτυχάς εις τον Ευρωπαϊκόν κόσμον διά να την αγαπήση όπως της αξίζει;».


Σημειώσεις:
(1) Το αθηναϊκό Εμπρός σχολίαζε τον Οκτώβριο του 1914 ότι ο οίκος Πατέ του Παρισιού «δεν έχει, ως αδίκως ρεκλαμαρίζεται, ειδικόν αντιπρόσωπον εν Αθήναις».

(2) Γνωρίζουμε για μία ταινία που γυρίστηκε στα τέλη Φεβρουαρίου στο γυμναστήριο Πανελληνίου. Μια ταινία - άραγε η ίδια; - προβλήθηκε στο «Παλλάς» στις 08.04, ενώ η κινηματογραφική κάμερα αποθανάτισε και τους προσκόπους του Πειραιά σε εκδρομή τους στο Άγιο Κοσμά (πρώτη προβολή στο Πατέ Πειραιά στις 18.12)

(3) Αυτό τουλάχιστον διαφήμιζε ο κινηματογράφος «Αττικόν». Αντίθετα, σε σχετική διαφήμιση στο βρετανικό περιοδικό The Cinema (02.04.1913, σελ. 12), γινόταν λόγος για μια ταινία του αθηναϊκού παραρτήματος Πατέ μήκους 400-500 ποδών (περίπου 122-152 μ.), που συμφωνεί με τη σχετική αναφορά στον επίσημο κατάλογο Πατέ.

Πηγές:
«Η ΠΡΩΤΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» των Λαμπρινής Κουρκούτα, Ελένης Χατζηδημητρίου, Ολυμπίας-Ελένης Παππά, Αθανασίας Νέστωρ, Ιωάννης Ταχματζίδη και Μαρίας Αβραμίκα, που δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, τ. Κ, τ-3, 2006.
Δημοσιεύματα των εφημερίδων: Ακρόπολις (Φεβρουάριος, Μάιος 1913), Εμπρός (Νοέμβριος 1910· Απρίλιος 1911· Μάρτιος, Απρίλιος 1912· Οκτώβριος 1914), Νέον Άστυ (Οκτώβριος 1910), Πατρίς (Σεπτέμβριος, Οκτώβριος 1910), Σκριπ (Αύγουστος 1913), Χρόνος (Οκτώβριος 1910), Ταχυδρόμος-Ομόνοια (Απρίλιος, Νοέμβριος/Δεκέμβριος 1913), Cine-Journal (Ιούνιος 1911· Μάρτιος 1912), The Cinema (Απρίλιος 1913), The Motion Picture News (Ιούνιος 1914), The Moving Picture World (Ιανουάριος 1914).

ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Οι πρώτες ελληνικές ταινίες μικρού μήκους (1906-1913). Μέρος τρίτο: Ο Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος και η Νέα Ελλάδα στον κινηματογραφικό φακό

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου