Ζουρνάλ του 1920

Όμως ο ελληνικός κινηματογράφος δεν είχε να επιδείξει μόνο ταινίες μυθοπλασίας το 1920. Τις πρώτες μέρες της χρονιάς προβλήθηκε μια ταινία-έκπληξη με τίτλο «Αι δοκιμαί του βενζιναρότρου "ΦΙΑΤ" εις Αθήνας», η πρώτη αυτοκινητιστική ταινία. Τα συγκεκριμένα οχήματα εισήγαγε στην Ελλάδα ο Ιούλιος Μασσόνι το Δεκέμβριο του 1919. Στις 13 του μηνός έγινε η πρώτη επίδειξη του νέου βενζιναρότρου στην αντιπροσωπεία της Φίατ, που βρισκόταν επί της οδού Πανεπιστημίου 55. Οι πρώτες δοκι­μές, που προφανώς κινηματογραφήθηκαν, πραγματοποιήθηκαν γύρω στις 2.30΄ το μεσημέρι της 23ης Δεκεμβρίου στο Βοτανικό Κήπο (Δενδροκομικός Σταθμός) παρουσία του υπουργού Γεωργίας, Καφαντάρη, ενώ ακολούθησε και δεύτερη δοκιμή τρεις μέρες αργότερα στον Πύργο Βασιλίσσης (κτήμα Φ. Σερπιέρη) στην Αράχοβα.

Κατά τ' άλλα, παρότι το 1920 ήταν μια χρονιά γεμάτη ιστορικά γεγονότα, υπήρχαν καταγγελίες για έλλειψη κονδυλίων από το κράτος, ενώ μειωμένο ήταν και το ενδιαφέρον των επιχειρηματιών να βάλουν το χέρι στην τσέπη. Ο σκηνοθέτης της «Προίκας της Αννούλας», Δήμος Βρατσάνος, με επιστολή του στο Έθνος διαμαρτυρόταν:
«Αι εφημερίδες κατέκριναν την απουσίαν κινηματογραφικής μηχανής εκ της εν τω θεάτρω Ηρώδου ωραίας τελετής προς τιμήν του μεγάλου ξένου μας κ. Σαν-Σαένς. Ο κ. Γλυνός μου εδήλωσε ότι δεν υπάρχει κονδύλιον, ο δε κ. Γ. Νάζος του Ωδείου, ότι δεν του χρησιμεύει η ταινία, διότι δεν έχει κινηματογράφον. Δυστυχώς ούτε εγώ έχω κινηματογράφον, αλλά μόνον μηχανάς λήψεως, εμφανίσεως, ξηράνσεως, οπερατέρ, υλικά, ταινίαν βιέρζ και συσκευήν μετρήσεως της κατασκευα­ζομένης ταινίας εις πόδας και μέτρα.
Προτάσεις ομοίας έχω υποβάλει και εις το Υπουργείον των Εσωτερικών διά τας υπό του στρατού μας καταλήψεις των νέων χωρών και εις άλλας Αρχάς, αναμένω δε από μακρού απάντησιν. Εάν δεν μου απαντήσουν θα πταίω εγώ; Έτσι δεν ενεφανίσθη και καμμία ταινία από τα μέτωπά μας. Τι ημπορεί να γίνη κινηματογραφικώς το έδειξεν η «Προίκα της Αννούλας». Δυστυχώς δεν εσυνειθίσαμεν να πληρώνωμε και την ρεκλάμα μας, όπως πληρώνομε το κρέας μας, τον σωφέρ μας, τον παπουτσή μας. Περιθώριον δε εις Εθνικάς υποχρεώσεις δεν υπάρχει πλέον».

Πιθανόν ο Βρατσάνος αντιμετώπιζε όντως οικονομικές δυσκολίες, όμως δεν υπήρχε απραξία. Νέοι κινηματογραφιστές έκαναν την εμφάνισή τους. Το Μάιο του 1920 ο Δημήτρης Καμινάκης - τότε διευθυντής του «Σπλέντιτ» Θεσσαλονίκης - κινηματογράφησε το μνημόσυνο που τελέστηκε στους τάφους των Άγγλων στρατιωτών στη Δοϊράνη. Κινηματογραφικό παρόν έδωσαν μέσα στη χρονιά και οι αδερφοί Γαζιάδη. Τον Οκτώβριο του 1920, δύο μήνες μετά την άφιξή τους από το Μόναχο έχοντας φέρει κάμερες τελευταίας τεχνολογίας, κινηματογράφησαν την κηδεία του βασιλιά Αλέξανδρου. Δυο μήνες αργότερα θα λάμβαναν πλάνα από την άφιξη του Κωνσταντίνου στην Αθήνα και την υποδοχή που του επιφυλάχτηκε.

Ωστόσο, αναμφισβήτητα τα πιο σημαντικά ζουρνάλ της χρονιάς προβλήθηκαν τον Αύγουστο στους θερινούς κινηματογράφους της πλατείας Συντάγματος και του Ζαππείου με εικόνες από την πρόσφατα απελευθερωθείσα Θράκη: στις 01.08 ξεκίνησε να προβάλλεται για το κοινό η ταινία από τη Δυτική Θράκη και λίγες μέρες αργότερα μια δεύτερη από την Αδριανούπολη και την Ανατολική Θράκη.

Μεταξύ των σκηνών της πρώτης ταινίας, η διάρκεια της οποίας υπερέβαινε τη μία ώρα, περιλαμβάνονταν η επίσκεψη του βασιλιά Αλέξανδρου στην Πάνορμο, στο Δεδεαγάτς (Ξάνθη) και στην Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή), καθώς επίσης η απόβαση στη Ραιδεστό. Στη μεγάλη οθόνη αποτυπωνόταν ο ενθουσιασμός και η συγκίνηση του πληθυσμού, ενώ παρουσιάζονταν επίσης Έλληνες αξιωματικοί, αλλά και Τούρ­κοι πρόκριτοι και Μουφτήδες.

Τις δυο ταινίες κινηματογράφησε ο Κυπρής, ο οποίος στα τέλη Αυγούστου θα παρουσίαζε και νέα φιλμ με την υποδοχή του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου στη Βουλή (μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, την απόπειρα δολοφονίας σε βάρος του και την επιστροφή του στην Ελλάδα), απόψεις της Αδριανούπολης από αεροπλάνο, των Σαράντα Εκκλησιών κλπ.

Ενδιαφέρουσα ήταν η κινηματογραφική δραστηριότητα και στην ελληνική παροικία Αλεξάνδρειας με ταινίες τυπικά αιγυπτιακές, που όμως αποτύπωναν εικόνες από την ζωή των Ελλήνων της πόλης. Το Μάιο του 1920 στον κινηματογράφο «Ίρις» προβλήθηκε μια ταινία με τους αθλητικούς αγώνες των ελληνικών σχολείων (παρέλαση αθλητών και ομάδων, αγωνίσματα, σουηδικές ασκήσεις, δισκοβολία, διελκυστίνδα, επίδειξη ελληνικών χορών κλπ.), ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου προβλήθηκε μια ενδιαφέρουσα ταινία από τον εορτασμό της ελληνικής παροικίας μετά την υπογραφή της συνθήκης ειρήνης με την Τουρκία (η μετάβαση από το ναό του Ευαγγελισμού στο ελληνικό Προξενείο).

ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΖΟΥΡΝΑΛ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Εν τω μεταξύ, το Φεβρουάριο του 1920, δύο εταιρίες πρόβαλλαν στους Έλληνες της Αμερικής σειρές ταινιών επικαιρότητας. Η μία ήταν η ελληνική «Άστυ φιλμ», η οποία παρουσίασε την ταινία «Η Ελλάς εν Αμερική», αποτελούμενη από έντεκα κινηματογραφημένα γεγονότα, που χρονολογούνταν το διάστημα από τον Ιούνιο του 1917 και εντεύθεν:
1) Ορκωμοσία του βασιλιά Αλέξανδρου στη Βουλή
2) Η έναρξη της ελληνικής Βουλής υπό τον Βενιζέλο
3) Η επάνοδος του Βενιζέλου από το Παρίσι
4) Ο αρχιστράτηγος του ελληνικού στρατού Παρασκευόπουλος με το επιτελείο του
5) Η τελετή της Αγίας Βαρβάρας στο σύνταγμα του Πυροβολικού
6) Η γιορτή της 25ης Μαρτίου στην Αθήνα
7) Η γιορτή του Φαβιέρου επί της Ακροπόλεως
8) Γυμνάσια ελληνικών υποβρυχίων
9) Τα αγγλικά Χριστούγεννα στην Αθήνα.
10) Η γιορτή στο Στάδιο και η παράδοση της σημαίας στη Μεραρχία Σερρών
11) Οι λόγοι των στρατηγών Μηλιώτη, Χριστοδούλου, ναυάρχου Κουντουριώτη κλπ.
Η πρώτη προβολή έγινε στη Νέα Υόρκη το τριήμερο 20-22 Φεβρουαρίου 1920 μαζί με «ξεκαρδιστικές κωμωδίες», που όμως δεν προσδιορίζονταν περαιτέρω.

Μεγαλύτερη απήχηση φαίνεται ότι είχε η ταινία που ένα μήνα αργότερα παρουσιάστηκε στους ομογενείς της Αμερικής από μια δεύτερη - ελληνοαμερικανική αυτήν τη φορά - εταιρία, τη «Minerva Amusement co.» με γραφεία σε Ελλάδα (Πανεπιστημίου 55, Αθήνα) και ΗΠΑ (319 5th Ave., Πίτσμπουργκ), ενώ πρόεδρός της ήταν ο Pete Demas. Σχετικά με την εταιρία ν' αναφέρουμε μόνο ότι διαφήμιζε την πρόθεσή της να γυρίσει και ταινίες μυθοπλασίας με Έλληνες ηθοποιούς, ενώ εντύπωση προκαλεί ο εντοπισμός δημοσιεύματος σχετικά με τα φιλόδοξα σχέδια της «Minerva» ακόμη και σε εφημερίδα της Νέας Ζηλανδίας ήδη από το Δεκέμβριο του 1919!

Τελικά, όλα δείχνουν ότι η μοναδική ταινία της «Minerva Amusement» ήταν η «Ελλάς επί της οθόνης», συνολικού μήκους 10.000 ποδών, χωρισμένη σε 8 μέρη και αποτελούμενη από 150 σκηνές, οι οποίες κινηματογραφήθηκαν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1919
Μερικοί τίτλοι:
Έλληνες στο υπερωκεάνιο «Καναδάς» επιστρέφουν στην Ελλάδα - Γιορτή στον Βασιλικό κήπο υπέρ των τέκνων των μαχητών μας - Οι τραυματίες του Σκρα - Οι εύζωνες της Βασιλικής Φρουράς - Γυμνάσια τηλεγραφητών - Γυμνάσια σχολής χωροφυλακής - Η Τεγέα - Πανήγυρις Παλαιοεπισκοπής - Τρίπολη - Κάτοικοι, σκηνές, τοπία - Η Αθήνα από το Λυκαβηττό - Τραυματίες Μικράς Ασίας Αϊδινίου - Επάνοδος του Βενιζέλου από το Παρίσι - Η αποθεωτική υποδοχή - Το μεγάλο Συλλαλητήριο - Στο Φάληρο - Στο Σύνταγμα - Ο πανζουρλισμός - Ο Βενιζέλος αγορεύων - Το άνοιγμα της Βουλής - Κρήτες βουλευτές με βράκα - Τούρκος χότζας βουλευτής Μακεδονίας - Συλλαλητήρια - Η 25 Μαρτίου και ο βασιλιάς Αλέξανδρος - Ο Ρέπουλης αγορεύων - Το Εμπειρίκιο άσυλο - Το άσυλο νηπίων - Η εορτή απολύσεως των κλάσεων το 1912 και 1913 κλπ.
Επίσης, η ταινία περιελάμβανε πρόσφατες σκηνές από τη Μικρά Ασία:
Η Χίος, γενική άποψη του λιμένα – Σμύρνη – Καρά Μπουρνού – Το Γενή Καστράκι με την ελληνική σημαία – Η προκυμαία – Άποψη από το λιμάνι – Το θωρηκτό «Λήμνος» και αντιτορπιλικά – Από το θωρηκτό «Λήμνος» – Γυμνάσια ναυτών – Αξιωματικοί – Τοπία Σμύρνης – Η έπαυλη του Βενιζέλου στο Μπουτζά, δωρεά από τους κατοίκους στον Μεγάλο Πατέρα – Η Αγία Φωτεινή – Το Χισσάρ Τζαμί – Ο στρατηγός Νίδερ – Ο φρούραρχος Καλομενόπουλος – Ο αρχιστράτηγος Παρασκευόπουλος με το επιτελείο του στο μέτωπο – Ο Βενιζέλος εκ του πλησίον κλπ.

ΟΙ ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Μια πολύ ικανοποιητική εικόνα για σημαντικά ζουρνάλ της περιόδου άνοιξη/καλοκαίρι 1920 αντλούμε από ένα δημοσίευμα της ελληνοαμερικανικής εφημερίδας Εθνικός Κήρυξ με ημερομηνία 12.03.1922, με αφορμή τη συρραφή και παρουσίασή τους (για πρώτη φορά στην ομογένεια) στα πλαίσια μιας μεγάλης «εθνικής» ταινίας στο «Metropolitan Auditorium» της Νέας Υόρκης το ίδιο βράδυ. Η εφημερίδα ανέφερε σε τίτλους το περιεχόμενο των ταινιών, που διαφημίζονταν ως «οι μόνες επίσημες της Βενιζελικής Διοικήσεως». Ξεκινούσαν από την απόφαση του Βενιζέλου να ταχθεί στο πλευρό των Συμμάχων και από τη μάχη του Σκρα (το 1918), συνέχιζαν στα γεγονότα από την είσοδο του ελληνικού στρατού στην Κομοτηνή και κατέληγαν στους εορτασμούς των επινικίων στο Παναθηναϊκό Στάδιο. 
(Μεγεθύνετε την εικόνα από το σχετικό ολοσέλιδο δημοσίευμα του Εθνικού Κήρυκα, για να διαβάσετε λεπτομέρειες σχετικά με τις σκηνές των αποκαλούμενων και ως "Εθνικών Ταινιών").




























Πηγές:
Δημοσιεύματα των ελληνικών εφημερίδων Εθνικός Κήρυξ (Μάρτιος 1922), Έθνος (Μάιος 1920), Εμπρός (Ιούλιος 1920), Εσπερινή (Δεκέμβριος 1920), Εστία (Αύγουστος, Οκτώβριος 1920), Μακεδονία (Μάιος, Αύγουστος 1920), Πατρίς (Αύγουστος 1920), Ταχυδρόμος-Ομόνοια (Μάιος, Σεπτέμβριος/Οκτώβριος 1920· εφημερίδα της Αλεξάνδρειας)...
.... αλλά και των ξένων εφημερίδων και περιοδικών The New Zealand Herald (Δεκέμβριος 1919) και The Moving Picture World (Ιούνιος, Σεπτέμβριος 1919).

ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ζουρνάλ του 1921

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου