Η πρώτη ελληνική αστυνομική ταινία προβλήθηκε το 1915;

Ένα από τα πρόσωπα που το δεύτερο μισό του 1915 γνώρισε ανέλπιστη δημοσιότητα στον τύπο της εποχής ήταν και ο "πρώτος Έλληνας ντετέκτιβ", Κ. Κοσμάτος. Παλιότερα εργαζόταν ως αξιωματικός της μυστικής αιγυπτιακής αστυνομίας, ενώ φερόταν να είχε συμμετάσχει στην εξιχνίαση σπουδαίων εγκλημάτων κερδίζοντας τα συγχαρητήρια του Χεβίδη της Αιγύπτου, του διευθυντή της αστυνομίας, ενώ το όνομά του κέρδισε μια θέση στις σελίδες του αιγυπτιακού τύπου, ενώ το φθινόπωρο του 1915 βρίσκεται στην Αθήνα, όπου ιδρύει το πρώτο γραφείο ντετέκτιβ στην πόλη - και πιθανόν γενικότερα στη χώρα. Επίσημα, το γραφείο θα ξεκινούσε τη λειτουργία του στις αρχές του 1916, όμως στην πράξη αυτό είχε ήδη στηθεί το Νοέμβριο του 1915 και ο Κοσμάτος αναλάμβανε τις πρώτες του υποθέσεις
Πού βρίσκεται τώρα το κινηματογραφικό ενδιαφέρον; Ο Κοσμάτος πρωταγωνίστησε σε μια ταινία με τίτλο "Η μπριλλιαντένια λάμπα", η οποία προβλήθηκε στον κινηματογράφο "Απόλλων" για δύο μόνο μέρες, στις 30 Νοεμβρίου και 1 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς! Σύμφωνα με την εφημερίδα Εστία, αυτή ήταν "η πρώτη Ελληνική αστυνομική ταινία", ένα τρίπρακτο δράμα που γυρίστηκε "εν Αλεξανδρεία προ τετραετίας".

Είναι το μοναδικό δημοσίευμα που έγραφε δυο πραγματάκια σχετικά με τη μυστηριώδη αυτή ταινία. Οι υπόλοιπες εφημερίδες την αγνόησαν, περιοριζόμενες απλά να δημοσιεύσουν την πολύ απλή και καθόλου κατατοπιστική διαφήμιση της κινηματογραφικής αίθουσας, που ομολογουμένως δεν ακολουθούσε την εξαιρετικά "επιθετική" διαφημιστική πολιτική των ανταγωνιστών της, όπως π.χ. η αίθουσα "Πάνθεον". Είναι χαρακτηριστικό ότι στις διαφημιστικές καταχωρήσεις δεν αναφερόταν καν ο τίτλος του έργου!

Μόνο η Νέα Ημέρα σχολίασε, χωρίς όμως να μας κατατοπίζει σχετικά με την υπόθεση της "Μπριλλιαντένιας λάμπας", ότι ο Κοσμάτος "αντί να περιμένη να γείνη τόσον διεθνώς διάσημος ώστε να γράφωνται μυθιστορήματα αστυνομικά και κινηματογραφικά έργα με αυτόν ως ήρωα, εσκέφθη να γράψη αυτός το έργον και να το παραστήση μόνος του. Το γοργόν και χάριν έχει. Το έγραψε, το παρέστησε και τώρα το απολαμβάνομεν ημείς και χειροκροτούμεν".

Ο Κοσμάτος, λοιπόν, έγραψε και πρωταγωνίστησε στη μυστηριώδη αυτή αστυνομική ταινία, η οποία πιθανότατα γυρίστηκε κάποια στιγμή στην Αίγυπτο. Δυστυχώς δεν είναι εφικτό να ερευνηθεί το αρχείο των ελληνικών εφημερίδων της Αλεξάνδρειας για μεγάλο μέρος του 1911, όπως και για τα έτη 1914 και 1915, ώστε δεν μπορούν ν' ανιχνευτούν περισσότερα στοιχεία για την "Μπριλλιαντένια λάμπα", η οποία πιθανότατα ήταν μια εξαιρετικά ερασιτεχνική και κακή παραγωγή, τυπικά αιγυπτιακή, αλλά με πρωταγωνιστή έναν Έλληνα, που δεν διέθετε μεν θεατρική παιδεία, αλλά μπορούσε να περηφανεύεται ότι τουλάχιστον ήταν ο πρώτος Έλληνας που πρωταγωνίστησε σε μια αστυνομική κινηματογραφική ταινία, έστω κι αν η ίδια η ταινία δεν θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο για να περηφανεύεται κανείς..

* * *
Για τον Κοσμάτο να προσθέσουμε τη χιουμοριστική περιγραφή του... μουστακιού του από το πιο πάνω δημοσίευμα της εφημερίδας Νέα Ημέρα: "Περιττόν να λεχθή ότι δεν ομοιάζει διόλου με τους Ευρωπαίους συναδέλφους του. Εις την Ευρώπην όχι οι ντετεκτίβ αλλά και οι μυστικοί αστυφύλακες είνε ξυρισμένοι. Φαίνεται ότι το ξύρισμα του μύστακος είνε απαραίτητον διά τον Ευρωπαίο αστυνομικόν, όχι όμως και διά τον Έλληνα όστις αν μεν είνε χωροφύλαξ φέρει μύστακα δύο πήχεων και όχι σπανίως και γένειον ίσου μήκους, αν δε είνε ντετεκτίβ φέρει επίσης παχύν ελληνοπρεπή μύστακα επιμελώς καλλιεργημένον και καταλλήλως εις τα άκρα εστριμμένον. Διάβολε! αν δεν έτρεφε μύστακα πώς θα εφαίνετο ότι είνε Έλλην;.."
από την εφημερίδα Χρόνος, 12.12.1915

Πιο κολακευτική η περιγραφή της εφημερίδας Έθνος τις επόμενες ημέρες, που θα περιέγραφε σε συνέχειες τα κατορθώματα του Κοσμάτου στην Αλεξάνδρεια. Τον περιέγραφε ως έναν "ξανθό νέο με χωρίστραν άμεμπτον, με ζωηρότατα γαλανά μάτια, τα οποία καρφώνονται επάνω σας αδηφάγα, υπό την προσπεποιημένην γαλήνην των, με κομψόν παράστημα, το οποίον αναδεικνύει ακόμη κομψότερον ο τρόπος του ενδύεσθαι, πολύ σικ και πολύ στη μόδα, ένας άνθρωπος τέλος, γνωρίζων να φέρη τον λευκόν λαιμοδέτην του φράκου και ο οποίος δεν ενθυμίζει καθόλου αστυνομικόν της καταδιώξεως". 

Σύμφωνα με την αφήγησή του στο πολυήμερο αφιέρωμα του Έθνους, ο Κοσμάτος βρέθηκε στην Αίγυπτο γύρω στα 1900 έχοντας το όνειρο να υποδυθεί τους ήρωες των "παράξενων διηγημάτων" του Έντγκαρ Πόε. Καθώς όμως είχε ανάγκη να βρει μια δουλειά για να ζήσει, διάβασε μια αγγελία στην ιταλική Μεσατζέρο της Αλεξάνδρειας ότι η αιγυπτιακή κυβέρνηση ζητούσε στρατιωτικούς υγειονομικούς υπαλλήλους κι έτσι κατατάχθηκε ως αξιωματικός λαμβάνοντας μηνιαίο μισθό δέκα λιρών, παρότι δεν αγαπούσε καθόλου του επάγγελμα αυτό. Ωστόσο, έξι μόλις μέρες μετά, φαίνεται ότι κέρδισε τις εντυπώσεις αποκαλύπτοντας τους δράστες μιας μεγάλης κλοπής κοσμημάτων, ενώ η συμβολή του στην εξιχνίαση και άλλων εγκλημάτων τους επόμενους μήνες τους έδωσαν προαγωγή και κατέληξε να γίνει μυστικός αστυνομικός.

Τα παραπάνω, τουλάχιστον, ισχυριζόταν ο ίδιος ο Κοσμάτος, ο οποίος ξαφνικά, εκεί που αποτελούσε το πρόσωπο των ημερών και αντικείμενο τεράστιας διασημότητας, στις 12 Δεκεμβρίου συνελήφθη από την αστυνομία κατηγορούμενος για συνέργεια στην κλοπή υφασμάτων από το κατάστημα του Τσόχα, όταν η επίσημη αστυνομία ανακάλυψε ότι αυτουργός του εγκλήματος ήταν κάποιος Αρετάκης, υπάλληλος του γραφείου που διατηρούσε ο πρώτος Έλληνας ντετέκτιβ, κάτι που όμως ο Κοσμάτος το διέψευδε, ενώ αντιθέτως διατεινόταν ότι ο ίδιος είχε οδηγήσει τις αρχές στο εντοπισμό του δράστη!

Δεν θα ασχοληθώ με την ποινική εξέλιξη της υπόθεσης, που παραμένει άγνωστη, ούτε και έχει νόημα να δικάσουμε τον Κοσμάτο 100 χρόνια μετά για ένα έγκλημα χωρίς ιδιαίτερη ιστορική αξία, ωστόσο πρέπει να επισημανθεί ότι ανεξάρτητα από την όποια έκβαση είχε αυτή η καταγγελία της αστυνομίας, το όνομα του Κοσμάτου εξαφανίστηκε τελείως από τον αθηναϊκό τύπο και πιθανότατα η κινηματογραφική του εμφάνιση στην "Μπριλλιαντένια λάμπα" ήταν και η μοναδική της ζωής του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου