ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΖΟΥΡΝΑΛ 1915-1917

Ακόμη μια απόπειρα καταγραφής ελληνικών ζουρνάλ (ή ξένων που παρουσίαζαν ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον και διαφημίστηκαν πολύ από τις κινηματογραφικές αίθουσες), αυτήν τη φορά για την περίοδο από το 1915 μέχρι το 1917. Καθώς τις περισσότερες φορές δεν δίνονταν ιδιαίτερες λεπτομέρειες σχετικά με τους οπερατέρ ή τις εταιρίες παραγωγής, επομένως δεν είναι εύκολος και ο διαχωρισμός τους σε πρώτη φάση, όμως η παράθεση των τίτλων (και όσων τυχόν άλλων πληροφοριών μπόρεσε να συγκεντρώσει η έρευνα) αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα.


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΖΟΥΡΝΑΛ 1915-1917
(ελληνικών ή άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, που προβλήθηκαν στην Αθήνα)
1915

4 Ιανουαρίου :
(Βασιλικό θέατρο)
Αναπαράσταση του έργου του συλλόγου «Αγία Φιλοθέη».
[Η ταινία κινηματογραφήθηκε το μεσημέρι της παραμονής πρωτοχρονιάς στα γραφεία του συλλόγου, που είχαν πλημμυρίσει από παιδιά έως 5 ετών μαζί με τις μητέρες τους. Τα μέλη του συλλόγου είχαν προηγουμένως στολίσει το γραφείο με χριστουγεννιάτικο δέντρο (γεμάτο με διάφορα παιχνίδια), ενώ σ’ ένα τραπέζι είχαν συγκεντρω­θεί ρούχα, που θα μοιράζονταν στα παιδιά. Η διανομή των δώρων από τα μέλη του Συλλόγου με προεξάρχουσα την πρόεδρό του, κ. Οθωνίδου, και με την παρουσία του νο­μάρχη Δάσιου, καταγράφτηκε στην ται­νία, που προβλήθη­κε στα πλαίσια εσπερίδας και επαναλήφθηκε στις 15 του μηνός. Παραγωγή: «Αθήνη Φιλμς»]
9 Ιανουαρίου :
(Δημοτικό θέατρο)
Στα πλαίσια της εσπερίδας των προσκόπων προβλήθηκε εικοσάλεπτη ταινία με την αναδάσωση της Αττικής μαζί με σκηνές από την επίδειξη των ομάδων Αθηνών και Πει­ραιώς στο Στάδιο κατά το παρελθόν καλοκαίρι.
12 Ιανουαρίου :
(Πάνθεον)
«Η εορτή της αγίας Βαρβάρας εν το πυροβολικόν παρου­σία της Α.Μ. του Βασιλέως». Διαφημίστηκε ιδιαίτερα ότι η ταινία είχε «ελληνικούς τίτλους». [Πα­ραγωγή της «Αθή­νη Φιλμς»]
22 Ιανουαρίου :
(Πάνθεον)
Μαζί με την «Γκόλφω» προβλήθηκαν: 1) Τα γυμνάσια του ιππικού, 2) Τα Μετέωρα, 3) Διασκεδάσεις των μικρών πρι­γκίπων του Οίκου της Ελλάδος (στο βασιλικό κήπο, το Φάληρο και τον Άγιο Κοσμά), 4) Επίσκεψη του ελληνικού θωρηκτού «Λήμνος» (σε κάποια στιγμή εμφανιζόταν ο Βενιζέλος να σκαρφαλώνει στο ψηλότερο σημείο του πλοίου), 5) Έναρξη της εκθέσεως του ζωγράφου Σκοτ πα­ρουσία του βασιλιά.
6 Φεβρουαρίου :
(Πατέ Αττικόν)
«Η άφιξις του στρατηγού Πω εις Αθήνας»: ο στρατηγός στην Ακρόπολη, στο Μουσείο, στη γαλλική πρεσβεία, στα ανάκτορα [«Αθήνη Φιλμς»]
16 Φεβρουαρίου :
(Δημοτικό θέατρο)
Επίδειξη ελληνικών τοπίων στα πλαίσια εσπερίδας του Συλλόγου Ερασιτεχνών υπέρ των άπορων παιδιών του «Παρνασσού».
6 Μαρτίου :
(Πάνθεον)
«Ιδιωτική εκπαίδευσις εν Ελλάδι»: το Λύκειο του Μεταξά και οι χοροί του Σταδίου.
9 Μαρτίου :
(Κυβέλης)
Οι χοροί των Ελληνίδων στο Στάδιο (ταινία 1000 μέτρων σε 3 μέρη)
12 Μαρτίου :
(Πάνθεον)
«Η αυτόνομος Ήπειρος»: Τα άγρια βουνά της Βορείου Ηπείρου, οι μαγευτικές τοποθεσίες της κοιλάδας του Δρί­νου, το γραφικό Αργυρόκαστρο, οι πολεμιστές του αγώνα της ελευθερίας.
1 Απριλίου :
(Πατέ Αττικόν)
«Ζουρνάλ των Αθηνών»: «Αι εορταί της 25ης Μαρτίου». Στην κάμερα φαίνονταν ο βασιλιάς, οι πρίγκιπες και η στρατιωτική παράταξη.
23 ή 24 Απριλίου :
(Παλλάς)
Ο βασιλιάς στα Παραπήγματα τσουγκρίζει κόκκινα αυγά με τους στρατιώτες
24 Απριλίου :
(Απόλλων)
Η αποθεωτική υποδοχή του Βενιζέλου στην Αίγυπτο.
[Η ίδια - πιθανότατα - ταινία προβλήθηκε από την 1η Μαΐου και στο «Πάνθεον» μαζί με τη δεύτερη προβολή της «Γκόλφως». Οι διαφημίσεις αναφέρονταν στην αποθεω­τική υποδοχή, που είχε επιφυλαχθεί στον πρώην πρωθυπουργό σε Αλεξάνδρεια και Κάιρο, καθώς και η συ­νάντησή του με τον Σουλτάνο της Αιγύπτου, πρίγκιπα Ομάρ Τουσούν.]
7 Μαΐου :
(Παλλάς)
Η φιλανθρωπική γιορτή στο Ζάππειο, που είχε πραγματο­ποιηθεί τέσσερις μέρες νωρίτερα: η κίνηση του κόσμου στα περίπτερα, οι μουσικές, η βασιλική οικο­γένεια, οι εφορεύουσες πωλήτριες στα μπαρ, στις κούνιες, στα κυλι­κεία, στους αργαλειούς κλπ.
2 Νοεμβρίου :
(Παλλάς)
Μεγάλη στρατιωτική επιθεώρηση και παρέλαση ενώπιον του βασιλιά, της βασιλικής οικογένειας, υπουργών, στρα­τηγών, επισήμων κλπ.

* Στον κατάλογο αυτό θα πρέπει να προστεθεί και μια ταινία του αθηναϊκού παραρτήματος Πατέ με εικόνες από την πολεμική προετοιμασία των Ελλήνων στρατιωτών και κυρίως του ιππικού, που περιλαμβανόταν στη σειρά «Pathe News No. 63».
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα, ξένη ταινία ελληνικού ενδιαφέροντος ήταν της εταιρίας «Selig» με σκηνές από τον εμβολιασμό νοσοκόμων σε γιότ του Ερυθρού Σταυρού, για να προφυλαχθούν από τον τύφο και τη βλογιά. Προβολή στα πλαίσια της σειράς «Hearst-Selig News Pictorial No.31».

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος παρακολουθεί
τα στρατιωτικά γυμνάσια του 1915

1916

15 Ιανουαρίου :
(Πάνθεον Πατέ)
«Η κηδεία του Γεωργίου Θεοτόκη».
[Η ταινία ετοιμάσθηκε και προβλήθηκε εντός 24 ωρών και διαφημίστηκε ως «αρίστης επιτυχίας, ανωτέρας και των ευ­ρωπαϊκών ταινιών. Θαύμα τέχνης τιμώσης τον τόπον. Διαυγής και φωτεινή»]
4 Μαρτίου :
(Πάνθεον Πατέ)
Η επιθεώρηση του στρατού από τον βασιλιά με αφορμή την επέτειο από την άλωση των Ιωαννίνων.
18 Απριλίου :
(Παλλάς)
«Οι Σύμμαχοι εν Θεσσαλονίκη». Διαφημιζόταν ως «Παν­σπερμία φυλών. Ασφυκτική κίνησις αξιωματικών, στρατού, πολεμοφοδίων. Οι στρατηγοί Σαράιγ και Μαών, ο πρίγκηψ Ανδρέας μετά της πριγκηπίσσης Αλίκης κλπ.»
21 Απριλίου :
(Παλλάς)
«Επιτυχεστάτη αναπαράστασις της Καβάλλας» με τον στρα­τό, τους κατοίκους, το μέρος όπου ο βασιλιάς της Βουλγα­ρίας Φερδινάνδος ποζάρισε ως κατακτητής κλπ.
21 Απριλίου :
(Πάνθεον Πατέ)
Οι γιορτές των Γάλλων στρατιωτών στη Θεσσαλονίκη. Μια εύθυμη ιππική παρέλαση, όπου οι Βούλγαροι και οι Τούρκοι διακωμωδούνται από τους Άγγλους και τους Γάλ­λους στρατιώτες.
25 Απριλίου :
(Πάνθεον Πατέ)
«Η επίσκεψις του στρατηγού Σαράιγ στον Κωνσταντίνο»
28 Απριλίου :
(Παλλάς)
Αναπαράσταση μεγάλων γυμνασίων του Ελληνικού στρα­τού στη Θεσσαλονίκη, όπως η κεραυνοβόλος επέλαση του ιππικού με τον πρίγκηπα Ανδρέα επικεφαλής και τους αξιωματικούς Μελά και Μεταξά.
28 Μαΐου :
(θερινός Ζαππείου)
Επιθεώρηση του στρατού στα παραπήγματα από το βασι­λιά.
29 Ιουνίου :
(Παιδικός Κιν/φος)
Η εκδρομή Ελλήνων και Ελληνίδων προσκόπων στο Μπο­γιάτι
3 Ιουλίου :
(θέατρο Αθήναιον)
Ταινία «ληφθείσα εν Αθήναις» με την Ελλάδα «στεφα­νώνουσα τον Μέγαν Στρατηλάτην Κωνσταντίνον και τον Μέγαν Πολιτευτήν Βενιζέλον».
6 Αυγούστου :
(θέατρο Κυβέλης)
Ταινία από την πυρκαγιά στο Τατόι (στα πλαίσια της επι­θεώρησης «Πανόραμα 1916» του Τίμου Μωραϊτίνη)
3 Οκτωβρίου :
(Παλλάς)
«Τα υδροπλάνα εν Θεσσαλονίκη»
17 Νοεμβρίου :
(Σπλέντιτ Πατέ)
«Αθηναϊκόν Ζουρνάλ» (αγνώστου περιεχομένου)



* Στις 12.12.1916 πολλές κινηματογραφικές κάμερες κατέγραψαν το περιβόητο «Ανάθεμα» κατά του Ελευθερίου Βενιζέλου στο Πεδίον του Άρεως από φανατικές ομάδες αντιβενιζελικών. Δεν γνωρίζουμε, όμως, τίποτε περισσότερο για το αν ή πότε προβλήθηκε κάποια από τις ταινίες αυτές.
Εξάλλου, το πρώτο μισό του 1916 γυρίστηκαν πολλές ταινίες επικαιρότητας από ξένες κινηματογρα­φικές εταιρίες στη βόρειο Ελλάδα (Θεσσαλονίκη, Δοϊράνη, Σέρρες, Καβάλα, Κέρκυρα κλπ.) με αφορμή την παρουσία συμμαχικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή. Οι περισσότερες ήταν γαλλικές (Πατέ), πολλές από τις οποίες διαφημίστηκαν ιδιαίτερα από τους αθηναϊκούς κινηματογράφους (οι ταινίες από τη βόρεια Ελλάδα που περιλαμβάνονται στον πιο πάνω πίνακα), ενώ υπήρχαν και βρετανικές, ακόμη και αμερικανικές παραγωγές. Π.χ. στη σειρά «Selig-Tribune No. 25» περιλαμβάνονταν δύο σκηνές: η μία από την προμήθεια των συμμάχων με εφόδια στις Σέρρες και η δεύτερη με τα συμμαχικά πολεμικά πλοία, που ήταν σταθμευμένα στη Θεσσαλονίκη.
Την ίδια χρονιά αναφέρεται η προβολή στις ΗΠΑ δύο ταινιών του Μπέρτον Χολμς για λογαριασμό της Paramount: «In Modern Athens» με σκηνές από τους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας και την ημέρα του Μαραθωνίου δρόμου και η ταξιδιωτική «In Classic Greece» με εικόνες από την Πάτμο, το Διακοφτό, την αρχαία Ελευσίνα, χορούς αγροτών, τον ισθμό της Κορίνθου, τα ανάκτορα στην Αθήνα, την Ακρόπο­λη και την αναχώρηση του βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου με τον Γεώργιο της Ελλάδας από την αγγλι­κανική εκκλησία της πρωτεύουσας.

1917

7 Ιανουαρίου :
(Σπλέντιτ - Πατέ)
Η γιορτή των Θεοφανίων στον Πειραιά. [Διαφημίστηκε ως «ρε­κόρ» η προβολή της ταινίας μόλις μια μέρα μετά τον εορτασμό]
24,25 Ιανουαρίου :
(Αττικόν)
«Ταξείδιον ανά την Ελλάδα».
Αναφερόταν και ως «Η Παλαιά και Νέα Ελλάς» με την εξής επεξήγηση: Ό,τι ωραίο, ό,τι γραφικό, ό,τι ιστορικό έχει να επι­δείξει η Ελλάδα, Παλαιά και Νέα, σε τοπία και αρχαιότητες, σε τύπους, σε ενδύματα, σε ήθη κι έθιμα, σε χορούς, σε κτίρια, σε παραλίες, σε θάλασσες, σε καταρράκτες, σε βουνά σε λίμνες
20 Φεβρουαρίου :
(Παλλάς)
Από την ζωή του Στρατηλάτη Βασιλιά: Θαυμάσια αναπαράστα­ση των φθινοπωρινών γυμνασίων
1 Μαρτίου :
(Αττικόν)
Η γιορτή για την επέτειο άλωσης του Μπιζανίου. Στην ταινία παρέλαυναν όλα τα πρόσωπα και τα γεγονότα της γιορτής: ο βασιλιάς, η βασίλισσα, ο πρωθυπουργός Λάμπρος και ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο, ο Μητροπολίτης με τους επισκόπους, όλοι οι αξιωματικοί ξηράς και ναυτικού Αθήνας και Πειραιά σε παράταξη, οι σωματάρχες Γεννάδης, Κουρέβελης, Γιαννακί­τσας, Μομφερράτος, Κομπούρης, Νικολαΐδης κ.ά.
[Κινηματογραφήθηκε από τον Λέστερ, ο οποίος - σύμφωνα με τη διαφήμιση του «Αττικόν» - αποδείχθηκε «αριστοτέχνης εις το έργον του»]
5 Μαρτίου :
(Παλλάς)
«Η επιστράτευσις του 1915»
25 Μαρτίου :
(Παλλάς)
Η τελετή της εθνικής γιορτής: όλοι οι επίσημοι, η γενική πα­ρέλαση των βασιλικών αμαξών, του στρατού, η κίνηση του κόσμου στη Μητρόπολη και στους δρόμους. [Ταινία του Λέστερ. Διαφημίστηκε ως «έκπληξη» προς το κοινό, καθώς κι­νηματογραφήθηκε στις 11 το πρωί και προβλήθηκε το ίδιο απόγευμα, ένα «πρωτοφανές κινηματογραφικό ρεκόρ» για τα δε­δομένα της εποχής]
27 Μαρτίου :
(Αττικόν)
«Πώς λειτουργούν τα συσσίτια μας» με επικεφαλής τη βασιλο­πούλα, με το συνωστισμό των φτωχών, την παραλαβή και δια­νομή του φαγητού, το εστιατόριο, την υπηρεσία των κυριών κλπ. - Η τελετή της 25 Μαρτίου με όλες τις λεπτο­μέρειες και τα αποκαλυπτήρια της προτομής του βασιλιά παρουσία της βασιλι­κής οικογένειας. [Οπερατέρ ο Λέστερ]
3 Απριλίου :
(Αττικόν)
«Ταξείδιον από Πειραιώς εις Ιωάννινα» με τον Ισθμό της Κο­ρίνθου, το λιμάνι των Πατρών, τη Λευκάδα, την Πρέβεζα, τα Ιωάννινα κλπ.
6 Μαΐου :
(Αττικόν)
«Ο Ενωτικός σιδηρόδρομος»: εγκαίνια έναρξης λειτουργίας ενώπιον του βασιλιά.
31 Αυγούστου :
(Παλλάς)
Η ταινία των Νοεμβριανών.
[Επαναλήφθηκε μία εβδομάδα αργότερα, 7 Σεπτεμβρίου]
17 Σεπτεμβρίου :
(Παλλάς)
Η άφιξη του Βενιζέλου και της Τριανδρίας στη Θεσσαλονίκη: Πανζουρλισμός - Αποθέωση - Στρατιωτικές παρελάσεις - Ο στρατός της Αμύνης - Χριστοδούλου, Ζυμβρακάκης κλπ.
25 Σεπτεμβρίου :
(Σπλέντιτ)
Η πυρκαγιά της Θεσσαλονίκης
[στα πλαίσια «Πατέ-Ζουρνάλ». Η εφημερίδα Εστία έγραψε για μια «εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα διά τας Αθήνας» ταινία, «πιστή απεικόνισις της πυρκαϊάς της πρώτης Μακεδονικής πόλεως»]
11 Δεκεμβρίου:
(Ολύμπια)
Όλες οι ιστορικές ταινίες από το 1910, συμπεριλαμβανομένων των ταινιών των νοεμβριανών, του αναθέματος κλπ.
[Προβολές κάθε εβδομάδα έως τις αρχές του 1918]
23 Δεκεμβρίου :
(Σπλέντιτ)
Ο Βενιζέλος στο Παρίσι και στο μέτωπο



* Αξίζει στο σημείο αυτό ν’ αναφερθεί και μια ταινία Γκωμόν, που αποτύπωνε την καθημερινότητα των μοναχών σ’ ένα μοναστήρι λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη, το οποίο όμως λανθασμένα αναφερόταν ως «Μοναστήρι της Αγίας Θεσσαλονίκης»!

ΕΠΟΜΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ζουρνάλ 1918 – 1919

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου